vrijdag, maart 17, 2006

IS HET LIJDEN GODS SCHULD? (preek, event.Lijdenstijd)


IS MIJN LIJDEN GODS SCHULD ?
(preek, kan in de lijdenstijd, voor Pasen, gelezen worden)

“U bent wreed voor mij geworden,
met al uw kracht hebt u zich tegen mij gekeerd”. (Job 30 : 21)


Lijden,
voor wie is dat een onbekende zaak? Ieder, die ook maar een beetje kan zien en horen en nadenken, komt er mee in aanraking. Als iemand uit een nog niet ontdekt idyllisch dal in the middle of nowhere het “voorrecht” zou hebben één dag te delen in de aspecten van onze “beschaving”, dan wist hij er al van.

Lijden, elke krant, elke Journaaluitzending zit er vol mee. Vol met lijden van allerlei aard. Lijden door natuurrampen: lawines, overstromingen, aanhoudende droogte. Lijden door wat wij als mensen elkaar aandoen: lijden door aanslagen, gevechtshandelingen. Lijden in het persoonlijke vlak: mishandeling, verkrachting, ziekte. En ik zou nog een hele tijd door kunnen gaan.
Er wordt heel wat afgeleden op deze aarde.

Veel mensen –ik denk zelfs: iedereen wel van tijd tot tijd, ook gelovende christenen- vragen zich wel eens af: wat is nou de rol van God in al dat lijden? Is lijden Gods schuld eigenlijk? Heeft God te maken met het lijden in deze wereld en in mijn leven? Ik probeer daar in deze preek iets over te zeggen. Of God een plaats daarin heeft, en zo ja, wélke.


Het antwoord van Job
is héél zeker. Geen twijfel mogelijk, het antwoord is: ja. God heeft alles te maken met mijn lijden. En dat lijden van die Job, dat wás me nog eens wat!

Job wordt in het bijbelboek, dat zijn naam draagt, beschreven als een rijke herdersvorst. Grote kudden had hij in bezit. Kudden schapen en geiten, kamelen, koeien, ezels. Bovendien had hij veel personeel. Toen, zoals gebruikelijk, in de vorm van slaven en slavinnen. Ook was er nog een ander soort rijkdom in zijn leven: hij had een vrouw, met veel kinderen –dat werd toen als een grote rijkdom beschouwd. En wel 7 zonen en 3 dochters.

Wij hebben als uitdrukking: hij is zo arm als Job. Maar toen kon dat net ánders luiden: hij is zo rijk als Job.
En Job zag al die schatten als zegen. Ja, want hij was nog vróóm, godsdienstig ook. En dat is een nóg grotere schat. Groter dan alle schatten op aarde bij elkaar! Hij kende God, had Hem lief en leefde dagelijks dicht bij Hem. Hij kende de rijkdom van de persoonlijke omgang met God. Hij sprak dagelijks met Hem, bijvoorbeeld over zijn kinderen. Ja, wat een weelde, in alle opzichten!

Maar ja, als je meent,
dat zoiets niet en nooit aangetast wordt, dan heb je buiten de waard gerekend. En die horecaman is in dit geval de tegenstander van God, duivel of Satan genaamd. Die kan zoiets niet hebben: dat er iemand stinkend rijk én vroom is. Rijkdom moet je bij God wégjagen, vindt hij. En omdat in dit geval niet gebeurd is, moet het ánders.

Hij krijgt, op zijn verzoek, van God gelegenheid, die aardse schatten van Job af te pakken. Dan zal die vroomheid ook wel verdwijnen, denkt de boze. En daar heb je ’t gegooi in de glazen al! De ene na de andere Jobstijding bereikt hem.

En Job raakt Job op één dag álles kwijt. De boden blijven komen op die dag! Ze melden het bericht van het verlies van al zijn bezit. Al zijn dieren verdwijnen in één klap. En zelfs al zijn kinderen komen in één keer om. Zó, dat hij niets overhoudt, geen bezit, geen kinderen. Zelfs zijn vrouw verliest hij. Niet letterlijk. Maar ze verwijdert zich wél geestelijk van hem, door zijn God vaarwel te zeggen.

Uiteindelijk
moet Job ook zijn gezondheid nog missen. En daar zit hij, als een hoopje ellende op de vuilnisbelt! Als menselijk grof vuil!

Zijn vrienden zoeken hem op. Dat is tenminste nog positief. Want verder laat ieder hem in de steek. Taal noch teken geven ze! (Voor wie het na wil lezen: Job 19:13 en 14). Maar zij zijn er! En dat doet goed! Dat is ook goed. Als je je vriend in de nood niet laat stikken. Al zit je dan ook zwijgend bij hem, je staat tenminste áchter hem. En soms schieten woorden tekort. Raken die kant noch wal. Dus: zwijgend naast een mens in nood staan, dat is een echte vriendendienst!

Ja, maar de vrienden van Job gaan het zwijgen doorbreken. En ze hebben het antwoord al klaar. Het antwoord, dat toen vélen hadden. Het antwoord, dat grofweg neerkomt op “eigen schuld, dikke bult”. Sorry, maar je moet het er zelf naar gemaakt hebben, waarde vriend!

Nu staat er van Job, dat hij rechtschapen en onberispelijk was. Dat betekent, dat hij in heel zijn leven op alle punten rekening hield met God. Dat bléék bijvoorbeeld in zijn gebedsleven. Hij deed voorbede voor zijn kinderen, als die een feestje hadden. Voor het geval dát, zie je. Als er eens verkeerde dingen gebeurden.

Dus hebben de vrienden ongelijk.
En als het dan toch zó in je leven gaat! Als alles je wordt afgepakt, létterlijk alles! Afgepakt door Gód, wel te verstaan. Dat is Jobs overtuiging. Want God is almachtig. En Hij leidt alle dingen. Dus ook zijn leven. Daarom moet zijn conclusie wel zijn: God is wreed voor hem. Dat is Hij geworden. Dat was vroeger niet zo. Maar nú wél. God gebruikt nu zijn macht niet vóór, maar tégen hem, Job.

Job voelt zich speelbal in die almachtige handen. God laat hem nu vállen. Als een baksteen, plof! Of als een pluisje, dat wegwaait in de wind, ft, wég! Zoals een lastig insekt wordt weggeslagen of doodgemaakt!

Waarom ís dat, vraagt de lijder zich af. Zijn zónden, die kunnen de reden niet zijn. Want hij heeft geleefd op de manier, die Deze van hem vroeg. Hij heeft althans geen grote zonden begaan, waar zulk vreselijk lijden het gevolg van moet zijn. Zo redeneerde Job, zoals men algemeen toen de zaken beredeneerde.

Dus kwam Job tot een ernstige, maar onontkoombare conclusie: God is onrechtvaardig ten opzichte van hem. Onheil, dat komt voor in deze wereld. Maar het moet onrechtvaardige, goddeloze mensen treffen. Mensen, die zich geen zier bekommeren om God en zijn wil. En die zich daarom geen moment iets gelegen laten liggen aan hun naaste. Als zúlke mensen door onheil getroffen worden, jammer voor hen, maar daar hebben ze ’t naar gemaakt.

Maar wie oprecht is en vroom leeft, hem wacht Gods zegen. Dat is de enige logische en goede weg. Zo hoort het te gaan. Maar dit? Dit kán gewoon niet. Dit is onverklaarbaar. Dit is onrecht, puur onrecht, 100 %, 24 karaat! Dit past niet bij de God, die Job dient. Dit is onrechtvaardig. Dit is wreed!

Een wrede God?
Ja, zegt Job. God is wrééd. Hij heeft mij veel goeds gegeven. Hij zette al zijn kracht in, om het mij goed te geven. Maar nu? Waarom zet Hij zijn grote kracht nu in tégen mij? Waarom komt dit? Waarom dit allemaal? Waarom treft mij dit? Ik ben een weerloos prooidier ten opzichte van Hem!

Job begrijpt er helemaal niets van. En daarom trekt hij de conclusie, dat je op God niet áán kunt. Je kunt Hem niet vertrouwen. Hij kan zomaar veranderen van een lieve, zorgzame en zorgende vader in een wrede tiran. In een sadist zou je bijna zeggen. Die er blijkbaar plezier in heeft, óók mensen, die op Hem vertrouwen, te treffen!

En wij?
Dergelijke klanken hoor je vandáág nog. Soms wel héél gemakkelijk trouwens. Dan geven we God letterlijk van álles de schuld. Ook als er duidelijk ménsen achter zitten. Als die soms de meest verschrikkelijke wandaden plegen. Mensen met een boze inborst, een wreed hart, onmenselijk, ónmensen. Die er behagen in hebben, anderen te laten lijden. Of gewone mensen. Met hun “gewone” menselijke trekjes, hun zwakheden. Waardoor ze leven op een verkeerde manier. En zichzelf en anderen in wezen kwaad berokkenen.

En, net als Job, houden we er dan geen rekening mee, dat er een boze macht, een aartsbooswicht is, een vlegel van de eerste orde: de duivel. Die ook nog heel wat macht, boze macht, gegeven is en voorlopig geláten wordt. En die daar gretig gebruik van maakt, om mensen verdriet en leed te berokkenen. Om ze in slavernij te houden. Om ze pijn te doen.

Dan doen we God onrecht.
Rekenen we Hem dingen aan, die Hij niet gedaan heeft. Die Hij niet doet. Want Hij wil niet kwáád, maar goed doen. Maar Job heeft toch wel in zekere zin gelijk. Want het gaat echt niet buiten God om. Hij kán het ook niet toelaten. En dus blijven de vragen. Zit je soms flink in je maag met die waaroms. Waarom komt er dit in mijn leven. Waarom gaat het zo, in mijn leven, in de wereld. Legio vragen, talloze waaroms.

Maar het is dus niet wáár, wat de vrienden van Job denken. Het is niet: eigen schuld, dikke bult. We oogsten niet, wat we gezaaid hebben. Dat zou vreselijk zijn! Je vertrouwt op God en je kúnt Hem niet vertrouwen! Nee, God doet ons niet naar onze zonden. We krijgen niet ons verdiende loon.

Job zegt verkeerde dingen over God. Hij beschuldigt Hem van wat Hij niet gedaan heeft. Hij is beslist niet onbetrouwbaar. Hij is goed. En Hij máákt alles goed.

Dat weet Job ook,
diep van binnen. Hij zegt God niet vaarwel. Hij blijft in contact met Hem. Want hij kán niet anders. Hij kan Hem niet missen. En dus doet hij een beroep op diezelfde God. In hoofdstuk 19:25 zegt Job: Ik weet: mijn redder leeft. En uiteindelijk zal die er wat aan doen. Ik zal in mijn lichaam God aanschouwen. Hoe, weet ik niet. Wanneer, evenmin. Maar het zal gebeuren. En ik verlang heel intens naar dat moment. Naar het aanschouwen van God.

Job blijft dus in wezen vasthouden aan God. Aan God, die er voor hem zal zijn. Ondanks al die vragen. Vragen, die niet beantwoord worden. Omdat wij die geweldige God eenvoudigweg niet kúnnen begrijpen.

We kunnen toch evenmin begrijpen,
waarom God zélf een Losser, DE Redder heeft gegeven. Weet u, wat Job zegt is on-terecht. Hij moest dat uiteindelijk erkennen. En zeggen tegen zichzelf: houd je grote mond Job. Zwijg. En luister naar Hem. Toen bleek: God is niet wreed voor hem. Hij hééft zich niet tégen hem gekeerd. Door alles heen heeft Hij Job vast gehouden. Uiteindelijk kwam het antwoord. Tenslotte kwam alles goed.

Dat kan sóms door de dood héén werkelijkheid worden. Maar God houdt je vast Daar kun je van op aan. Dat staat onwrikbaar vast.Want die Redder, waar Job het over had, Hém heeft God wél in de steek gelaten.

U weet wel, wie ik bedoel.
De Heer Jezus, de lijdende knecht van God. Die wierp óók zijn waarom richting de Vader in de hemel. Toen hing Hij aan een vervloekt kruis dood te gaan van koorts en martelingen. En daar was maar één reden voor. En die lag buiten Jezus. En in de zonden van mensen. Die van Job. En de verkeerde dingen van mij. En van u. En van jou.

Want die zijn er. Ook al leeft u nog zo netjes. Bijna net zo goed als Job misschien. Of bent u in de ogen van anderen een zondaar. Jezus schreeuwde “waarom”, vanwege de zonden van de hele wereld. Van nette mensen én van beesten van mensen. En om die zonden, zware en “nette”, grote en kleine, kreeg Hij géén antwoord. Nee, het werd donker. Zelfs het zonlicht moest Hij missen. De Vader zweeg. Had Zich teruggetrokken. Was afwezig, drie uur, een eeuwigheid lang.

Jawel, om ons!
En vóór ons. Om ons te redden. Opdat Hij nooit ofte nimmer ons zou verlaten. Dat mag ik vasthouden, in de grootste nood. In de ergste pijn. Als het lijkt, dat God nergens is. Toch: Hij is er. En Hij is Redder. En er zijn mensen, ik ken ze, die dat uit ervaring weten. God is er en blijft er voor je. En bij je. Om Jezus wil.
Geprezen zij het Lam! Halleluja!

Amen.

Voorstel voor een orde van dienst:

Vooraf: Ps. 92:1,2
Na stil gebed, votum en groet: aanvangstekst: Jakobus 1:12
Zingen: Ps. 92:3,4


[(In ochtenddienst: Schuldbelijdenis met Luc. 15: 21
Zingen: Ps. 116:2
Genade klinkt in Luc. 15 : 20b en 22-24
Zingen: Ps. 116: 3
Gods wil horen we in Luc. 16 : 10-17
Zingen: Ps. 116: 6,8)]

Gebed
Schriftlezing O.T.: Job 30 : 20-30
Zingen: Ps. 42:4,6,7
Schriftlezing N.T.: Luc. 24 : 44-48
Zingen: Gez. 182:3,4
Preek
Zingen: Opwekking 44:1,2,3
Gebeden
Dienst offers
Zingen: Gez. 288: 2,3,4 (in middagdienst: Geloofsbelijdenis) en vs. 8
Zegen
Amenlied: Gez.259:2



Handreiking voor de dienst van de gebeden:


Lijden bij God brengen. Dat van anderen, mensen dichtbij en in grote wereld. Al dat leed kan ons ontzetten. Vragen om hulp. En helpers. Andere houding t.o.v. heen die lijden.
Ook wij kunnen lijden. Hoor onze waaroms. En die blijven er, ook als we ze naar U toe schreeuwen. Maar help ons, die in Uw handen te leggen.
Help ons naar U te luisteren. En maak ons stil.
Help ons, te lúisteren bij mensen die lijden en met waaroms zitten.
Dank U, dat Jezus leed, onvoorstelbaar erg, in onze plaats, om onze zonden. Ook om onze onbarmhartigheid tegenover lijdenden soms.
Lofprijzing voor God, die door alles heen alles goed zal maken.


(maart 2006)


dinsdag, februari 28, 2006

DIT ZWIJGEN IS ZUIVER GOUD (preek in Lijdenstijd)


DIT ZWIJGEN IS MEER DAN GOUD!
Hij (Jezus) gaf op geen enkele beschuldiging enig weerwoord, wat de prefect zeer verwonderde. Matteüs 27 : 14 (NBV)
“Spreken is zilver, zwijgen is goud”,
zegt een uitdrukking. Dat is vaak waar. Er worden zelfs veel woorden gesproken, die geen zilver, maar meer roestig blik zijn. Aan de andere kant: er zijn mensen, die wel eens gouden woorden gesproken hebben. Juiste woorden op het juiste moment.
Soms moet je ook spreken. Dan is zwijgen verkeerd, zelfs zonde voor God. Een goed woord vóór Jezus op een geschikt moment kan goud waard zijn. Dus niet te pas en te onpas. Nee, de wijze kiest het juiste moment en de goede gelegenheid.
Er zijn ook situaties, waarin je het niet kunt laten om te spreken. Bijvoorbeeld als je onrecht wordt aangedaan. Als je vals beschuldigd wordt. Dan wil je je verweren, de zaak rechtzetten. Dan moet je wel spreken, toch? Weerwoord geven.

Jezus doet dat in de tekst (hierboven) niet. Hij zwijgt, in alle talen.

Onze Heiland
staat hier voor de rechter, de wereldlijke rechter, de stadhouder of prefect of gouverneur, hoe je die functie ook noemen wil. In elk geval, zijn naam is Pontius Pilatus. Eerder heeft Jezus terecht gestaan voor de Joodse rechtbank in godsdienstzaken, de hoge Raad. Hij is daar schuldig bevonden aan de grootste misdaad: godslastering. Dat betekende de doodstraf.
De Hoge Raad kon die wel uitspreken, maar niet uitvoeren. De door de Romeinen aangestelde rechter, in dit geval de vertegenwoordiger van de keizer, Pilatus, had die bevoegdheid. Vandaar deze rechtszaak.

De grootste en meest ernstige beschuldiging die de Joden naar voren brachten was: Jezus pretendeert de Messias te zijn. De koning van de Joden dus. En dat dan wél in de politieke betekenis uitgelegd. Dus ontkenning van de autoriteit van de keizer. En de concurrent van Pilatus.
De rechter heeft daarnaar gevraagd. “Bent U de koning van de Joden?” Jezus heeft toen wél geantwoord. “U zegt het”, zei Hij. Dus geen ontkenning. Maar ook geen directe bevestiging. Want Hij is geen politieke koning, zoals de beschuldiging luidt. Daarom: “U zegt het”. Jezus legt het oordeel dus bij de vraagsteller neer.

Ja,want Jezus wil door de mens vrijwillig, uit eigen keuze, erkend worden als de Messias. Hij zegt met andere woorden: wie ben Ik? Geef zelf, jij persoonlijk, antwoord op die vraag. Zegt Hij ook tegen ons trouwens, tegen u, tegen jou en mij. En wat is uw antwoord? Hoe zie je Jezus? Maak je keuze, nu!
Pilatus zag Jezus niet als Verlosser. Maar hij voelde wél goed aan, dat die Man geen politieke ambities had. Geen gevaar voor de keizer, voor hem zelf. Hij wist, dat ze Hem uit afgunst overgeleverd hadden, vers 18. Ze wilden een concurrent de mond snoeren, voorgoed.

Dus: godslastering ziet de rechter niet zo zitten. Daarom komen de leiders van het volk dan ook met nieuwe beschuldigingen. Ze proberen aan te tonen, dat Jezus een staatsgevaarlijk individu is. Hij zou de mensen aanzetten, geen belasting te betalen en op andere manieren tot opstand te brengen. Dat lezen we in Lucas 23.
Pontius Pilatus weet wel béter. Dus spoort hij Jezus aan, te antwoorden. De aangeklaagde krijgt de gelegenheid, de beschuldigingen te ontkennen en te weerleggen. Dat was één van de grondregels van het Romeinse recht.
“Hoor óók de andere partij”, zo luidde een regel. Vandaar.
Maar Jezus maakt daar geen gebruik van. Op deze en dergelijke beschuldigingen gaat de lijdende Heiland met geen woord in. Wéér antwoordt Hij niet. Ja, want voor de hogepriester (het staat in hoofdstuk 26:63) was dat óók al gebeurd: geen antwoord op de aantijgingen.

Waarom  wás dat? Een mens heeft toch de neiging, zich te verdedigen, als hij aangevallen wordt. En als men met valse beschuldigingen komt, dan gaan je haren overeind staan. En dan wil je dat onrecht recht zetten. Dan laat je naar jouw mening geen spaan heel van wat men zegt. Vooral, als je leven er van afhangt!

Maar…Jezus wil zijn leven geven.
Hij antwoordt niet. Hij kón spreken. Hij had heel zijn leven veel gesproken. Niet uit praatziekte. Niet om belangrijk te lijken. Of om toch maar wat te zeggen. Om een pijnlijke stilte op te vullen. Nee, Hij sprak goede woorden, gouden woorden. Woorden, die de waarheid aan het licht brachten. De waarheid over de Vader. En over zijn plan. Over het heil. Jezus sprak, toen het de tijd was om te spreken. Maar nu is het tijd om te zwijgen.
Jezus gaat niet op de beschuldigingen in. Niet omdat er niets tegenin te brengen is. Omdat ze wáár zijn. Nee, ze zijn niet waar.
Maar Jezus zwijgt.
Hij doet niet alles, om de straf te ontgaan. Hij ontkent niets. Hij zegt geen woord, geen énkel woord. En soms is zwijgen veelzeggend. Zegt niets zeggen méér dan duizend woorden.
In dit geval zegt dit zwijgen: Ik ben het Lam. Ik ben de Messias, de lijdende knecht van de HERE, zoals die getekend wordt in Jesaja 53. De knecht, die is als een lam. Die zijn mond niet open deed. Zoals een lam, dat naar de slachtbank geleid wordt. En zoals een schaap, dat doodstil zich laat scheren.

Jezus lijdt in stilte. Omdat Hij zich niet wil verdedigen. Hij kiest ervoor, de dood in te gaan. Als een offerlam.
Daarom gaat het niet op, te zeggen: Dit was een mooie gelegenheid, zich nog eens bekend te maken. Te vertellen, wie hij was. Jezus had alles gezegd, wat Hij te zeggen had. Ieder kon het weten.
Nee, nu spreken is zinloos.
Nu moet Hij zwijgen. Zwijgend de dood in gaan. Als het Lam van God. Hij gaat zijn bloed storten, het offer brengen. Om de zonde te verzoenen van zondaars.
Jezus gaf geen antwoord op bepaalde vragen, toen Hij terecht stond voor Herodes. En voor de Hoge Raad. En nu voor Pilatus. En die Herodes en de leden van de Raad en Pilatus, ze moeten hun keuze maken.

Jezus sprak,
toen het om de kern van de zaak ging. Hij getuigt, dat Hij de Messias is, de Zoon van God. Maar op de andere beschuldigingen komt geen enkele reactie. En daarmee stelt Hij ieder voor de keuze. Of ze Hem aanvaarden als zó’n , als die Koning. Of Hem verwerpen.
Ze moeten reageren.
Van Pilatus staat de reactie vermeld: hij verwondert zich zéér. De gouverneur staat versteld, zo kun je ook vertalen. Het is hetzelfde woord, dezelfde reactie, die we soms ook tegenkomen bij de wonderen van Jezus. Jezus verweert zich niet. Onvoorstelbaar! Wie laat zich nu zonder weerwoord te geven ter dood veroordelen?
De Romein begrijpt er niets van.
Hij zal Jes. 53 dan ook niet gekend hebben. En in zijn wereld kan dat niet: een koning, die priester is, offerlam. Die zich opoffert, letterlijk zich als offer geeft ten bate van zijn volk. Zo’n koning is geen koning. Een gruwel is dat voor Romeinen.

Nee, dan de keizer! Dat was nog eens wat! Dan draait het om macht, véél macht, steeds méér macht! En dan die macht uitbreiden en uitoefenen, desnoods, ja meestál ten koste van anderen.
Pilatus verwondert zich zeer. Daarmee staat hij op de drempel van het beloofde land. Komt hij dicht bij het heil, dat Jezus tot stand gaat brengen. Want verwonderen komt vlak in de buurt van béwonderen. De prefect is dichter bij het Koninkrijk dan de leden van de Hoge Raad en dan de meeste Joden toen. Zij waren vijandig. Ze verwierpen Jezus zonder meer.
De prefect verwondert zich
en in zekere zin bewondert hij Jezus. Ja, maar toch is dat niet genoeg. Hij staat op de drempel, maar gaat de poort van het Rijk niet dóór. Dáárvoor moet je niet maar bewonderen, maar geloven. En dat is: dit Lam aanvaarden als de enige koning, die je past. Pilatus onderdrukt de ver- en bewondering. En laat Jezus ter dood brengen.
En Jezus gaat als een lam zwijgend naar de slachtbank. Hij gaat gewillig aan het kruis. Verworpen door zijn volk. En ontrecht door de Romeinse rechter.

En wat doen wij
met deze Koning? Verwonderen we ons over dit zwijgen? Dat zal niet het geval zijn. Want we kennen de geschiedenis immers. We verwonderen ons niet zo gauw meer. Maar bewonderen we Hem misschien, omdat Hij zwijgt? Omdat Hij zich niet verdedigt tegen onrecht. En kiest voor de dood?
Dat is verwonderlijk, jazeker. Maar onze reactie moet verder gaan. We moeten dit zwijgen goed wegen, op zijn juiste waarde schatten. Zwijgen is goud. Ja, maar dit zwijgen wil ons méér brengen dan alle goud van de wereld.
Want Jezus gaat niet de dood door foltering tegemoet om eigen overtreding van welke wet dan ook. Maar Hij kiest voor die onmenselijke dood
om onze overtredingen
zonder tal! Hij had en heeft ons wel zó eindeloos lief! Daar is echt het eind van weg! Dit is liefde, die letterlijk alles opgeeft en offert voor hen, die Hij liefheeft! Om hen te wassen: wit als sneeuw

Dat is zéér verwonderlijk. Want die liefde is met geen enkele menselijke liefde te vergelijken. Deze liefde is alles-overtreffend. Jezus is bewonderenswaardig. Maar als jij alleen maar bewondert, als u niet verder komt dan bewondering, dan voegen we nog een zonde toe aan onze aanzienlijke serie. De ergste zonde. De enige zonde, die je bij het bloed van Jezus vandaan kan houden. Namelijk ongeloof.
Jezus is het lam van God. En zijn offerbloed is nodig. Wij hebben de verzoening van onze overtredingen nodig. Ook de vergeving van ons zo vaak ongelovig zijn. De vergeving voor het feit dat we vaak zo klakkeloos wat Jezus deed en leed voor kennisgeving aannemen.

Nee, het is voor de mens
geen gezicht,
een koning (als het plaatje laat zien), die zich zwijgend opoffert. Maar Hij is niet om je voor te schamen. Er is reden om Hem te roemen. Voor de oren van ieder, die het horen wil. Hóóg op te geven over Hem!
Want Hij deed het wél om u, jou en mij te redden, zie je! Een koning, om te bewonderen. Ja, een koning, om met heel je hart van te houden. Nu en voor altijd. Doe dat dus maar! En zég Hem nog weer eens, hoeveel je van Hem houdt!

En als je dan tóch met Hem spreekt, beloof Hem dan ook wat. Namelijk, om nog méér, uit dankbaarheid, je leven aan Hem te wijden. In wat je zégt. En in je zwijgen.
En om die belofte wáár te maken kun je altijd bij Hem terecht. Dus: dóen! Het kan nooit kwaad. Het doet je góed. Echt goed. Voor altijd. Zolang je leeft. En nog veel langer!
Amen.
------------------------------------------------
Voorstel voor een liturgie:
Eventueel vooraf: Ps. 100 : 1, 2
Na votum en groet: Ps. 100 : (1,2,) 3, 4
In de ochtenddienst: Gods wil (toegespitst op het onderwerp van de preek) Marc. 8 : 32-38
Gez. 181 : 4,5,6
Lezing: Matth.27 : 11-26
Gez. 179 : 5,8 (eventueel Zingende Gezegend 146: 1,2,3,6)
Preek
Opwekking 392 : 1,2 (eventueel Ps. 116 : 6,8)
Slot: Gez. 187: 1,2 (middagdienst: geloofsbelijdenis van Nicea) en 3
---------------------------------------------------------------

Aandachtspunten voor de dienst der gebedenWe willen U, lieve Heiland,(nog eens) zeggen, hoe lief we U hebben.
Neem het offer van mijn leven, aan U gewijd, aan. Drijf mij daartoe, help me daarbij en laat me er ernst mee maken.
Help me om de bijbel te lezen. En speciaal ook het Evangelie van Uw lijden. Zó, dat ik me verwonder!
Wees bij mensen, die geen stem hebben, d.w.z. niet gehoord worden, voor wie niemand opkomt.Terwijl ze onderdrukt worden en onrecht lijden.
Leer mij terecht spreken en op de goede tijd zwijgen

donderdag, februari 16, 2006

HUWELIJKSREIS NAAR DE SAHARA ? (meditatie)


IS DE BRUIDEGOM IN DE WAR ?

“Daarom zal ik haar meelokken naar de woestijn en dan tot haar hart spreken”. Hosea 2:16

Stel je het volgende voor. Het gaat in een bepaald huwelijk niet bepaald goed. De relatie dreigt stuk te lopen. In de regel zeg je in zo’n geval: er zullen wel twee kanten zitten aan het verhaal. Zowel de man als de vrouw zullen beide wel schuld hebben.
Maar in dit geval ligt de schuld overduidelijk aan één kant, die van de vrouw.
Die is het tegenovergesteld van trouw. Ze houdt er verschillende minnaars op na. En dat, terwijl haar wettige man altijd alles gegeven en gedaan heeft wat hij moest en kon doen. Echt letterlijk in alle opzichten de ideale echtgenoot.
En zelfs nu nog wil hij met haar verder. En hij stelt voor, een tweede huwelijksreis te maken. Daar hoor je méér van. Niks mis mee dus. En niks vreemds aan. Maar dan komt wat wel degelijk vreemd is: de bestemming van het reisje, dat het begin zal zijn van iets moois. Het wordt namelijk de Sahara! Daar in dat woeste gebied, in de brandende hitte, gaat het echtpaar de tweede honeymoon beleven, volgens het voorstel van de man!
Nou, dames-echtgenotes, wat zou u daarvan vinden? Ik ben er bijna zeker van, dat u zou gaan twijfelen aan de verstandelijke vermogens van uw man. Naar de woestijn! En dáár je tweede
huwelijksreis doorbrengen! Mij niet gezien, toch? Geef mij maar een mooi hotelletje in Benidorm! Dáár kun je samen genieten. Nee, de bruid bedankt stichtelijk voor die eer. Volgens haar is de bruidegom behoorlijk in de war. Een bruidegom, die van zijn bruid houdt, komt niet met deze plannen. En ze heeft groot gelijk! Ja toch?

En toch is het plan van een bruidegom, gericht aan het adres van zijn bruid, in de woorden boven deze meditatie weergegeven!
Die bruidegom is God. Want je komt dat herhaaldelijk tegen, vooral ook in het Oude Testament, dat de HEER het volk, dat hij heeft uitgekozen, zijn bruid noemt.
Even ter verduidelijking voor hen, die niet zo bijbelvast zijn: het Oude Testament is het eerste deel van de bijbel. Het gedeelte, dat gaat over de periode vóór de geboorte van Christus. En dat ook in die periode geschreven is.
Daarin komt God met zijn redding, zijn heil -heling, noem het maar zó- via o.a. Abraham bij het volk Israël uit. De heling, de Helende, Jezus Christus, zal uit dat volk geboren worden. En zo zal hij heil voor iedereen tot stand brengen. Voor ieder, die dat accepteert.
Nu, dat volk Israël noemt God zijn bruid. En Hij is de bruidegom. Er is dus sprake van een liefdesrelatie tussen God en zijn volk.

En waarom komt de goddelijke bruidegom nu met een dergelijk vreemd voorstel? Waarom wil Hij de bruid meelokken naar de woestijn?
(op plaatje: bruid in Israël)

Nu, Israël had van God een plaats gekregen om te wonen en te leven: het land Kanaän. Een prima land om te wonen. Een land, waar het leven goed is. Het leven was er blijkbaar té goed voor het volk. Ze gingen zó op in alles wat daar voor hen was, dat ze Hem, die hen daar gebracht had, vergaten. In elk geval: de HEER kwam op het tweede plan.
Kijk, wij denken wel eens, dat welvaart je van het is. Hoe meer je verdient, hoe beter. Dan kun je er lekker van leven, zie je. Kun je doen en laten wat je wilt. Ja, zo lijkt het. De redenering klopt als een zwerende vinger. Maar…

Het volk Israël gaf de HEER nog wel een plek in hun leven. Maar die plek moest Hij delen. Het volk ging ook offers brengen aan de locale goden en godjes. Die zorgden immers voor de vruchtbaarheid van het land? Dus moest je die maar te vriend houden met veel offers! Je kunt dus zeggen: de bruid hield er naast haar wettige echtgenoot ook minnaars op na!
Kijk, en dan gebeurt, wat je veel vaker leest in de bijbel. Namelijk: God laat zich in de kaart kijken. Of beter gezegd: we krijgen een kijkje midden in zijn hart. En wat zie je daar? Onvoorstelbaar veel liefde voor zijn volk! Want ik denk dat 99 % van alle mannen bij herhaaldelijke ontrouw, en herhaaldelijk vergeven en een nieuwe kans geven, zo’n vrouw linea recta de laan hadden uitgestuurd.
Zo is God niet. Hij geeft zijn bruid niet haar congé. Nee, nóg wil Hij verder met haar! Vindt u dat, net als ik, niet ongelooflijk?
(plaatje: afgod in Egypte)

God wil verder met zijn ontrouwe en hardleerse vrouw. Ze krijgt wéér een nieuwe kans. Dát is de reden, dat ze meegelokt wordt naar de woestijn. Kijk, want daar zouden die godjes-van-lik-me-vestje geen poot aan de grond krijgen. Daar hadden die niets te bieden.Daar was het volk op die ene God, DE God, aangewezen. Zoals vroeger.
Ja, want het volk was als slaven gebruikt, misbruikt, in Egypte. God had het bevrijd. En het door de woestijn heen geleid, naar het beloofde land. Maar door eigen zonden had Israël er veertig jaar rond moeten zwerven.
(plaatje: afgoden moet je drágen)
De woestijn dus. Allereerst plaats waar niks is. Niks dan stenen, rotsen en zand. Eén grote woestenij. Met een brandende zon. En géén water. Nou ja, op de oases na dan. Daar kwam het grondwater aan de oppervlakte, was water en verkoeling. Groeiden soms palmbomen. Maar verder was er in de woestijn niks te vinden. De woestijn, symbool van ontbering. Garantie voor een bikkelhard bestaan.
Maar destijds had God wonderlijk voor het volk gezorgd. Hij gaf water en wonderbrood. En zorgde soms zelfs voor vlees. Maar dat alles moet je wél krijgen. Want in de woestijn groeit nou eenmaal geen koren. En de supermarkt staat niet om de hoek!

Dus is die woestijn een plaats, waar Israël voor de volle 100 % op zijn God is aangewezen. Op zijn wonderlijke zorg. Een plaats, waar Hij tot het hart van zijn bruid kan spreken. Haar voor de zoveelste keer kan vertellen, hoe lief Hij haar wel heeft. Dus: een ideale plek om een relatie te vernieuwen. Prima geschikt voor een tweede huwelijksreis.
Nee, zo op het eerste gezicht is het niet aanlokkelijk. Want eigenlijk wordt hier wél de ballingschap aangekondigd. Dat is een straf voor de hoererij, het God verlaten en de afgoden, de “niksgoden” dienen. Maar het is tegelijk een nieuw begin. Als de HEER het volk weer terug brengt naar het eigen land.
En dát is dan weer het startpunt van het nieuwe, dat in Jezus Christus gekomen is. In Hem heeft God gesproken tot u en mij. Tot ons hárt. Want Hij heeft ons zijn liefde verklaard. En die laten zien in zijn dood en opstanding uit het graf. Ziet u? En hoort u?

Ja, ook wij kunnen ons wel eens als in de woestijn voelen. Soms zijn de tijden in ons leven hard. Ieder krijgt er wel eens een portie van mee. De één wél meer dan de ander trouwens. De ander minder dan ik. Althans, dat menen we. Want de nood van een ander peilen, dat kunnen we niet. Maar ons leven kan ons loodzwaar vallen in bepaalde periodes.
Maar het kan ook een goede tijd zijn of worden. Het kan je in een positie brengen, waarin je met God alleen bent. En Hij je toefluistert: “Weet je wel, dat ik heel erg veel van je houd? En dat ik zelfs nu voor je wil en kan zorgen?”
En hoor je die stem ook? De liefdesverklaring van God aan jouw adres? Laat die boodschap toe in je hart. Dat is heerlijk. Dan ben je gelukkig. Tóch, ondanks alles!
Zingen/bidden: Gez. 38:1,3,5
(februari 2006)

vrijdag, januari 27, 2006

OP ZOEK NAAR GELUK ? (preek)


WAT EEN GELUK !

Velen zeggen: “Wie maakt ons gelukkig?” –
HEER, laat het licht van uw gelaat over ons schijnen. Psalmen 4:7 NBV

Laat ik meteen duidelijk zijn:
dit is géén site, die je helpt bij het zoeken van een partner. Daarvan zijn er wel genoeg, denk ik zo. De ene betrouwbaarder dan de andere trouwens, dus kijk uit! Maar het gaat hier wél over geluk en gelukkig zijn.

Gelukkig zijn is voor de mens wel heel erg belangrijk. Je kunt stinkend rijk zijn, eigenlijk alles hebben wat je hartje begeert - en toch niet gelukkig zijn. Je kunt de liefste vrouw hebben van de wereld en kinderen met wie alles naar wens gaat, en toch niet goed in je vel zitten.

We wensen elkaar aan het begin van een nieuw jaar “Gelukkig Nieuwjaar”. Maar wanneer gaat zo’n wens in vervulling? Het maakt veel uit, als je de mazzel hebt, om een grote prijs te winnen. Maar het volmaakte geluk houdt dat nog lang niet in alle opzichten in. Gezondheid is een grote schat. Maar een zieke kan gelukkiger zijn dan een gezond iemand.

Kortom: wat is geluk?
Wanneer ben je gelukkig? Bent u het? En jij?
Velen zijn het niet.
-----

Dat was al zo in de tijd van David.
Hij wordt in het opschrift genoemd als de dichter van het lied, dat in het bijbelboek Psalmen is opgenomen. En dat we kennen als nummer 4, psalm 4 dus. En als het opschrift dat zo vermeldt, dan mogen we aannemen, dat David inderdaad de auteur is. Tenzij de inhoud van de psalm daar mee in strijd is.

En dat is hier niet het geval. Integendeel, de inhoud pleit er juist vóór. Dit lied past precies in het leven van David. In een bepaalde, niet zo fijne periode in zijn leven. Dat zullen we zo wel zien.

“Velen zeggen: wie maakt ons gelukkig?”
Die “velen” zijn bepaalde mensen, die David voor ogen heeft. Naar mijn mening zijn het de vrienden, althans de medestanders, de bondgenoten van de dichter.
Hij heeft namelijk ook tegenstanders, vijanden. Eén van hen steekt er letterlijk en figuurlijk met kop en schouder bovenuit: de boomlange koning Saul.

Die kan die David wel schieten, het liefst letterlijk. Maar hij krijgt hem maar niet te pakken. En waarom heeft hij zo’n gruwelijke hekel aan die jonge man uit Bethlehem? Omdat hij afgunstig is op diens populariteit. Die volksgunst heeft hij verworven in de veldslagen met bijvoorbeeld de vijandige Filistijnen. Toen hosten de vrouwen en meisjes en scandeerden zijn naam: David, David! Zoals nu een kampioen bejubeld wordt. Maar toen zong men niet: we are the champions! Maar: Saul heeft zijn duizenden verslagen, David zijn tienduizenden!

Nou, dat prikte wél even bij Saul, om het maar heel voorzichtig te zeggen. Hij kreeg in de gaten, dat die jongeman zijn rivaal was. Dat hij misschien hem van de troon zou stoten. Dus moest hij dood. En dat, terwijl die David nog totaal niets ondernomen had, om dat tot stand te brengen! Geen wonder, dat psalm 4 spreekt van onrecht, van leugen, waardoor zijn belagers zich laten leiden.

Hij roept ze op tot inkeer.
Tot bezinning over hun houding tegenover David. En vooral en allereerst ten opzichte van God. Want wie onrecht doet en zich door de leugen laat beheersen, die doet zonde. Die handelt verkeerd, in strijd met wat God wil. Dus zegt David: bezin u. En breng zondoffers. Zodat dat verkeerde weggezuiverd wordt. En ga anders leven: vertrouw niet op leugens, onrecht en geweld. Maar stel uw vertrouwen op de HEER. Dat houdt de dichter hen voor.

Intussen gebeurt dat nog echt niet. Om moedeloos van te worden! Nou, dat zijn de medestanders dan ook. Zij zijn de “velen”, die aan het woord zijn. Dat zijn dus anderen dan degenen, die David eerder aansprak. Die “machtigen”, dus Saul en de zijnen. Dit zijn de mannen, die zich aangesloten hebben bij David. Die óók door Saul aan de kant waren gezet, of onrecht was aangedaan. De mensen, die, om wat voor reden dan ook, de zijde van de jonge David hadden gekozen.

Zij zeggen: “Wie maakt ons gelukkig?”
In het Hebreeuws staat daarin letterlijk het woord “tof”.
Nou, dat is in onze taal doorgedrongen. En we weten, wat dat betekent. Dan kun je je ook voorstellen, dat deze mannen klagen. Want een tof leventje hebben ze bepááld niet! Constant moeten ze op hun qui-vive zijn voor een overval van Sauls leger! Ze worden opgejaagd als een vos door een troep jagers met honden!

Wie maakt ons gelukkig? Wie brengt een keer in ons lot, zodat we weer rust krijgen. En weer van het leven kunnen genieten. Wie helpt ons toch. Moedeloos zijn ze, aan het eind van hun Latijn. En ze zoeken hulp, troost, geluk bij ménsen. Of bij iets of iemand, die ze niet kennen. Maar waarvan ze verwachten, dat die hulp kan bieden.


Wie maakt me gelukkig? Misschien is dat
jouw vraag
óók wel! Voel jij je ook bepááld niet tof, niet lekker. Er zijn heel wat mensen, die op het spreekuur van de dokter komen. Maar ze zijn eigenlijk niet echt ziek. En toch zitten ze niet goed in hun vel. Ze zijn niet gelukkig. Ze hebben een goed huwelijk, verdienen goed, met de kinderen is alles in orde. En toch: door bepaalde omstandigheden zitten ze niet lekker in hun vel. Voelen ze zich ellendig.

En vaak weten ze zélf niet eens, waarom. Och, soms is het gewoon de tijd van het jaar: de donkere dagen vóór (of na!) Kerstfeest. Of de tijd van de vallende bladeren. Of de leeftijd: de puberteit, de overgang, de midlifecrisis of wat dan ook.

Och, wie heeft dat nooit? Iedereen toch wel?!Ieder kent toch dat gevoel toch wel?!
Maar soms zit het ook heel diep.
Ben je onrustig, ontevreden met dit leven, met jezelf. Je ziet alleen zinloosheid. Je zit in je maag met wat er om je heen gebeurt. Je ziet verschrikkelijke dingen gebeuren in deze wereld. En je voelt je eigen omacht. Dan ben je ongelukkig, terwijl je geen enkele reden tot klagen hebt.

En dan? Wie maakt me (weer) gelukkig? Nou ja, mensen kunnen erg veel voor je betekenen. Je vrouw kan er ééntje uit duizenden zijn. Je man kan heel veel voor je betekenen. En je goed begrijpen, ook als je je niet happy voelt. Soms helpt de dokter je wel wat op weg. Of een vriend of vriendin. Door naar je te luisteren. Soms helpt een lichttherapie je over je dipje heen. Maar het kan ook gebeuren, dat zoiets toch niet echt helpt.

Dan zit het inderdaad dieper. Soms kunnen mensen je niet gelukkig maken. Al doen ze nog zo vreselijk hun best. Zijn ook zij volstrekt machteloos. Nee, ook je partner niet. Die kan je erg gelukkig maken. Maar niet altijd. En niet in alle omstandigheden. En niet voorgoed.

En dan?
Wie maakt me dan tóch gelukkig?


David wist het wel.
Zomaar in de ruimte een vraag stellen, helemaal ongericht, zonder adres, dat heeft totaal geen zin. Nee, hij doet het zijn mannen vóór: niet vragen, aan mensen en dan ook nog in het vage. Maar: bidden, heel gericht. Want er is een God, bij wie je terecht kunt. En dat is de HEER, met hoofdletters geschreven.

En dat is de God, die niet maar bestáát, er ís. Maar de God die erbij was en is en zal zijn. En dan niet maar in de zin van: present, als toeschouwer. Maar zeer betrokken, actief, werkzaam. Dat is in het verleden in de geschiedenis van het volk van die God zóveel en zó vaak gebleken, overduidelijk. Wát een tekenen van zijn actieve aanwezigheid! Wat een wonderen, wát een goedheid en betrouwbaarheid!

En daar doet David dan ook een beroep op.
“HEER, laat het licht van uw gelaat over ons schijnen”.
Dát is zijn gebed. En om dat te vragen, daarvoor heeft hij grond onder de voeten. Vaste grond, solide als een rots.

Want als je regelmatig in de bijbel leest, en de mogelijkheid hebt, regelmatig in de kerk te komen, dan denk je: deze woorden komen me bekend voor. Waar heb ik iets dergelijks méér gehoord? En velen zullen het weten: dit is eigenlijk een weergave van woorden uit de zegenbede uit Numeri 6. Woorden die wel klinken aan het einde van een kerkdienst.

Daar staat in de Nieuwe Bijbel Vertaling: “Moge de HEER het licht van zijn gelaat over u doen schijnen en u genadig zijn”. Daarop klinkt in psalm 4 de echo. In de vorm van een gebed. HEER, maak die zegen in mijn leven tot tastbare werkelijkheid.

Nou, ik verzeker u, dat de HEER dat wil. Maar ál te graag. Deze woorden zijn een rotsvaste belofte. Als je ze nabidt, zoals David hier, dan zal Hij wis en drie dat wáár maken!

Maar wat
houdt die uitdrukking “het licht van zijn gelaat over ons laten schijnen” nu precies in?
Het is duidelijk, dat het gelaat heel wat zegt over de gezindheid van iemand. Zo kun je een lang gezicht trekken. Dan ben je boos of teleurgesteld. “Zijn gezicht staat op storm”, dat belooft niet veel goeds.

Maar iemand kan ook een vriendelijk gezicht hebben. En iemands gezicht kan ook oplichten, als hij of zij je ziet. Dan is hij of zij blij, je te zien. En dan spreekt dat gezicht van herkenning, en vaak van genegenheid, vriendschap of liefde.

Nu, dat laatste is het geval bij God. Het is natuurlijk erg menselijk van God gesproken, maar toch mag je het zó zeggen: als jij naar God kijkt en om hulp vraagt, dan klaart dat gezicht op.
Dan begint het te strálen.
En komt er over Gods gezicht een glans van goedgunstigheid. Die liefde straalt er “gewoon”, beter: ongewoon, van af!

Is dat niet overweldigend? Het is toch onbestaanbaar, dus een levensgroot wonder, dat die hoge en heilige God stráált, van liefde, als Hij naar ons kijkt? En toch is het werkelijkheid. Mensen, mensen, wat een geluk! Wat een onvergelijkelijk blij nieuws is dat. Wat heerlijk om te horen en te lezen, elke keer wéér. Je zou er toch van blozen, dat Gods gezicht stráált van liefde, voor JOU nota bene! Daar ga je zélf ook van stralen, als je het tot je door laat dringen? Want dat belóóft wat, dat verzeker ik u!

God buigt zo diep naar beneden,
naar u, jou en mij, dat die goedheid op ons neerkomt en ons verlicht.
Dat is op het Kerstfeest heel duidelijk geworden. Maar je moet het wél willen zien. Want dat Kind in die voerbak, dát was Gods vriendelijk gelaat! Gezien? Grandioos toch? Want Jezus kwam, om ons te redden. Om ons heil te geven, te helen. Geen koren en wijn, zoals velen van die vrienden graag willen hebben. Nee, veel meer: heling, redding, hulp.

Ja, want de HEER láát het niet bij vriendelijk kijken, nee, hij gaat gunsten bewijzen.
Hij maakt je echt gelukkig.
Altijd, in alle omstandigheden, overal en voor altijd!

David ook. Nee, niet dat hij nou per kerende post, pats boem, op de troon werd gezet door God. Nee, hij moest nog een poos wachten. En wachten duurt altijd verschrikkelijk lang. Maar David wás gelukkig. Want hij wist van Gods genade, zijn onverdiende gunst. Daarom was hij gelukkig. Had hij vrede in zijn hart.

Kijk maar in vers 9: “In vrede leg ik mij neer en
meteen slaap ik in”.
Nou moe, zou je zeggen. In die omstandigheden? Met Saul en zijn soldaten op de hielen? In een grot waarschijnlijk, op de harde rotsbodem? De spreekwoordelijke lakens nog niet ruiken of in slaap vallen? Kan toch niet. Menig mens ligt om veel kleinere zorgen wakker!

En toch: het kan. Jazeker wel! Want Gods gelaat, zie je. “U laat mij wonen in een vertrouwd en veilig huis.” Een huis, gebouwdop een rots. Zo kan het. Zo is het bij de dichter.
Daarom raadt hij zijn mannen aan, met hem mee te bidden. En bidden betekent óók: je richten op God. Hem recht in het gezicht kijken, zeg maar. Zodat je dat vriendelijke, strálende gezicht ziet.


Dus zegt God ook tegen ons, wat David tegen zijn vrienden zei. Deze goede raad:
Zeg het maar gewoon tegen God:
“Laat het licht van uw gelaat over ons schijnen, HEER”. God, ik wil zo graag uw liefde zien. Alstublieft, mag ik uw vriendelijk gezicht zien? En zo gelukkig worden?

Dan wordt niet meteen alles tof. Maar je gaat je wél tof voelen. Dan ben je een gelukkig mens. Want wat ontbreekt je eigenlijk nog, als God je van vlakbij met een van goedheid en liefde stralend gezicht in de ogen kijkt? Als de Heer Jezus aan het kruis zijn liefde voor jou heeft getoond? En als de uit het graf verrezen Koning je aankijkt. En zegt: “Kijk eens naar mijn gezicht. Zóveel houd ik van je!”

En op elke bladzij van de bijbel, die je leest, kun je dat van liefde gloeiende gezicht van Jezus zien. Let er maar eens op door goed te lezen.

Gods van liefde lichtende gezicht, dat is het helemaal! Wat wil je nog meer?
Dat is toch het einde?
Amen.
-----

Voorstel voor een orde van dienst:

Eventueel vooraf als intochtslied Ps. 27:1,2
Na votum en groet: Ps. 97:5,6

(In de ochtenddienst
Vóór de schuldbelijdenis lezen 1Joh.1.:5-7
Als schuldbelijdenis en betuiging van vergeving zingen: Zingende Gezegend 269:3,4,5
Gods wil: 1Joh.2:9-17
Zingen: Zingende Gezegend 269:6)

Gebed om opening van het Woord.
Lezen en zingen: Psalmen 4 en wel: zingen: vs. 1
lezen: vs 5-8
zingen: vs 3
Lezing uit Nieuwe Testament: Titus 3:3-7
Zingen: Gez.90:4,11
Verkondiging over Psalmen 4:7
Zingen: Gez.430: 1
Gebeden
Collecte
Zingen: Gez.456:1,2
(in 2e dienst geloofsbelijdenis van Nicea)
Zingen: Gez.456:3
Zegen.

-----
Handreiking voor de dienst der gebeden:

God danken en loven, dat Hij zich zó diep naar ons heeft neergebogen; en dat we de Heiland via het Evangelie met een zó van liefde stralend gelaat kunnen ontmoeten.
Bidden voor mensen, die zich diep ongelukkig voelen; vooral ook voor mensen, bij wie dat een psychische oorzaak heeft; om ontferming voor psychiatrische patiënten, hun familie, artsen en verzorgers; om zegen van de middelen om te helpen, de nood te lenigen.
Ontferming voor mensen, die lijden aan slapeloosheid; geef innerlijke rust en contact met U.
Bidden voor mensen, die het geluk op andere, verkeerde plaatsen zoeken, waar geen (blijvend) geluk te vinden is;
Geef, dat wij het licht van uw vriendelijk gezicht gretig opvangen, waar en wanneer we maar kunnen.
En dat ons gezicht de weerschijn daarvan verspreidt in onze donkere omgeving.


(januari 2006)

woensdag, januari 11, 2006

BEWIJS JEZELF MAAR EENS, GOD! (preek)


LAAT MAAR EENS WAT ZIEN, GOD!

…Meester, we zouden graag een teken van u zien… Matteüs 12 : 38
… geen ander teken krijgen dan dat van de profeet Jona… Matteüs 12 : 39

De coach
van het Nederlands voetbalelftal selecteert zijn spelers. “Die en die en die nodig ik natuurlijk uit. En die en die zijn wel aardige spelers, maar ze horen toch niet in het nationale elftal thuis. En die? Nou, die rekent vast op een uitnodiging. Maar ik selecteer hem niet. Hij moet zich eerst maar eens bij zijn club bewijzen”. Een voetballer, die zichzelf moet bewijzen, om geaccepteerd te worden voor de selectie van het elftal. Hij moet iets laten zien.In de “gewone” maatschappij gaat het ook zo toe. Je moet een promotie verdienen. Je moet je zelf bewijzen in een sollicitatiegesprek.
Zo denken mensen
vaak ook over God. Velen geloven”gewoon” niet in zijn bestaan. Ze houden dus ook in hun leven totaal geen rekening met Hem. Anderen redeneren: ik wil best wel geloven, hoor. Maar dan wil ik eerst wel wat van God zien. God moet bewijzen, dat Hij God is. Bewijzen, dat Hij bestaat. Hij moet zich eerst maar eens bewijzen. Dan pas zal ik geloven.Want ik zie of merk geen spat van Hem.
-----------------------
Jezus kreeg ook met iets dergelijks te maken. Meermalen zelfs. Tot vijf keer toe lezen we, dat men een teken van Hem vroeg. Terwijl Hij toch zoveel wonderen deed. Zijn woorden werden telkens vergezeld van daden. En door daden ondersteund, kun je zeggen. Door genezingen van allerlei aard en dergelijke wonderen.
Vanwaar dan toch deze vraag? Laten we eerst maar eens kijken, wie deze vraag stellen. Het zijn “enige schriftgeleerden en Farizeeën”, zoals er staat. Wat zijn schriftgeleerden precies? En wat moet ik me voorstellen bij een Farizeeër?
Schriftgeleerde
was eigenlijk de aanduiding van een functie. Het was, dat zegt de naam al, een man die geléérd was. Die “doorgeleerd” had, zeg maar. En het enige “vak”, waarin je kón doorleren was Theologie, Godgeleerdheid. En het enige studiemateriaal bestond uit de wet, de vijf boeken van Mozes. En dan de profeten. De heilige schriften dus. Vandaar schriftgeleerde.
Schriftgeleerden wisten dus alles van de Schriften, de heilige boeken over wat God wilde met de mens. En aan de mens te géven had. Maar het ging de geleerden toen meer om de vraag: wat is Gods wil. Wat zijn de bepalingen, waar we ons aan moeten houden. Die regels moesten uitgelegd, verklaard, bewaard en toegepast worden in het leven van alle dag. Dat deden de schriftgeleerden. Dat waren de experts. En zij onderwezen de gewone man.
Dan de Farizeeën.
Nou, die hebben de twijfelachtige eer, in ons spraakgebruik een plaats te hebben gekregen. “Dat is een Farizeeër” betekent: “hij is een huichelaar, een schijnheilig mens”. Nou moeten en mogen we er niet van uitgaan, dat alle Farizeeën hypocrieten waren. De meeste zullen oprechte bedoelingen hebben gehad.
Het gaat hierbij over een partij op godsdienstig gebied, een sekte, zo u wilt. Die was eigenlijk opgekomen na de terugkeer uit de ballingschap. Ze hadden als leidraad de bijbel van toen. Namelijk Mozes en de profeten. Dus: de vijf boeken van Mozes, dat is: de wet. En de profeten, de andere boeken van het Oude Testament.
Nu maakten ze daar zelf aantekeningen bij, uitleg. Maar eigenlijk was het een soort omheining om de bijbel heen. Om dat heilige Boek te beschermen. Alsof God een handje geholpen moest worden…
En zo gaven ze het geloof, althans hun opvatting daarvan door. Zó moest je geloven. En daarnaar moest je leven. Daarbij legden ze stevig de nadruk op uiterlijke riten en vormen van vroomheid. Bijvoorbeeld vasten, gebeden, aalmoezen geven. Wie zich daar stipt aan hield was een echte Jood. En stond boven anderen, die minder stipt waren aan de buitenkant.

Ze waren dan ook erg rechtzinnig in de leer. Zij geloofden, in tegenstelling met een ándere sekte, de Sadduceeën, aan het bestaan van engelen, de opstanding en leven na de dood. Ze erkenden de Romeinse overheid niet. Maar ze geloofden wél aan Theocratie, Gods koningschap.
Nou, dat rechtlijnige ging er wel in bij het gewone volk. Ze hadden dan ook groot gezag en veel invloed bij de mensen, de ongeveer 6000 Farizeeën.
Maar ze stonden wél heel radicaal tegenover Jezus. Want ze geloofden wél in de komst van de Messias, de beloofde verlosser. Maar Jezus beantwoordde helemaal niet aan het profiel, dat ze van die verlosser zelf gemaakt hadden. En tóch kreeg Hij veel aanhangers. Dus moesten ze Hem tot zwijgen brengen.

In dát raam
kun je deze vraag om een teken zien. Dus eigenlijk als een valstrik, heel geniepig gespannen. Want ze vragen het wel heel erg beleefd. Het is heel wát, dat ze Jezus meester, rabbi, leraar noemen. En dat ze zo voorzichtig formuleren: we zouden wel eens graag willen… Ja, uitermate beleefd.
Maar ze vragen toch heel wát! Want er waren wonderen te óver, zou je zo zeggen. In de vorm van genezing van allerlei zieken, waar artsen machteloos stonden. Nou ja, u kent waarschijnlijk de voorbeelden wel. Maar dat was in hun ogen niet genoeg. Geen wonderen meer. Nee, een téken. Ook wel “een teken uit de hemel” genoemd.
Het probleem was:
ze erkenden Jezus niet als door God gezonden. Eigenlijk wilden ze dat niet. En daarom waren al die wonderen of krachten, die hij deed, voor hen niet genoeg. Er was een teken uit de hemel nodig. Iets opzienbarends. Iets dat van beslissende betekenis was. Zo, dat het aan iedereen duidelijk zou zijn: Hij komt van God, die Jezus. Hij is de Messias.
Dat wilden ze zien. En dan zouden ze geloven, die Farizeeërs en schriftgeleerden.
Wat Jezus deed, erkenden ze niet. Zagen ze puur als wonderen, kunstjes. Die konden ook van beneden komen. Van de mens. Of van de duivel. De bijbel noemt de wonderen wél tekenen. De gebeurtenis op de bruiloft te Kana, water werd wijn, wordt “het eerste teken” genoemd. De eerste voetstap, die de Messias achterliet. Dat zágen ze niet. Dat herkenden en erkenden ze niet. Dus: bewijs je maar eens, Jezus van Nazareth! Dán pas zullen we geloven .
----------------------
En wij?
We herkennen dat vandaag, denk ik. Bij mensen om ons heen. En als we heel eerlijk zijn, ook in onszelf. God is zo anoniem, vinden we. Zo onzichtbaar. Waar was God in Auswitsch? En waar was God in de tsunami? En in de aardbeving in India en Pakistan en de
ellende daarna?
En waar is God in mijn leven? Wat dóet Hij aan mijn ziekte, mijn handicap? Waaraan kun je zien, dat Hij betrokken is. En dat Hij er iets aan kán doen? Want ik heb al zo veel en zo vaak Hem daar om gevraagd. En er gebeurt maar helemaal niets. Waar is God?
En velen concluderen:
God? Een sprookjesfiguur.
Net zo min als Roodkapje bestaat, bestaat God. Hij doet niets, kan niets, dus: Hij is er gewoon niet. We zullen het zélf moeten redden. De problemen in eigen kracht moeten regelen. Samen met zoveel mogelijk helpers. En voor mezelf kan er maar één opkomen: ikzelf. Want op God moet je niet rekenen. Geloven is: je huis bouwen op een fundament van lucht.
Anderen geloven wel in de God van de bijbel. Maar ze hebben het er wél heel erg moeilijk mee. Geloven blijft een worsteling voor ze. Want er is zo bitter weinig van God te zien. En soms merk je tijden lang er niets van, dat Hij bestaat. En het is te begrijpen, het moeilijk daarmee te hebben. Want het is zo pijnlijk wáár, zie je!
Ja, God heeft veel tekenen gedáán. Vroeger, bijvoorbeeld in Egypte, tijdens de woestijntocht. En Jezus deed veel tekenen. De evangeliën staan er vól van. Vol legitimatiebewijzen van Jezus. Waarin Hij zei: Ik ben de Zoon van God. Maar nu? Nihil! Wij moeten het dóen met die tekenen van vroeger.
Mág je dan helemaal geen teken vragen?
Toch wél. Mensen in de bijbel vroegen soms een teken. En soms kregen ze zelfs ongevraagd een teken. Denk aan Hizkia (elders op deze site vind je een preek over die koning) Denk aan Gideon, aan Zacharias, de vader van Johannes de Doper. Maar zij vroegen om een teken, ter bevestiging van hun geloof.
Zij geloofden in God. Maar dat geloof was zwak en wankel. En in zo’n situatie wil God wel een teken geven. Daar mag je om vragen. Maar dan moet het wél echt nodig zijn. En God is de enige, die kan bepalen en bepaalt, of dat zo is. Want Hij hééft al zoveel tekenen gegeven. En gééft die, iedere dag. Als je ze maar ziet. De gewone dingetjes, die Hij dagelijks geeft en doet. En soms bijzondere, onverklaarbare dingen. Vraag om open ogen daarvoor…
---------------------------------
God heeft tekenen gedaan.
Vooral ook hét teken. Het teken, waarnaar Jezus verwijst in antwoord op de vraag van de Farizeeën en schriftgeleerden. Ze zullen een teken krijgen. Namelijk dat van de profeet Jona. U en jullie zullen dat verhaal wel kennen.
Jona
was een ongehoorzame knecht van God. Hij werd naar Ninevé gestuurd, om de bevolking een boodschap van God over te brengen. Want dat is je taak als profeet, nietwaar? Maar Jona zei: “Nu even niet. Daar heb ik even geen zin in. Nu ben ik even b.d., buiten dienst”. En hij vluchtte de andere kant op, naar het westen, de Middellandse Zee op.
Maar God arresteerde hem. Een grote vis was de arrestantenwagen van dienst. Daarin werd de ongehoorzame profeet getransporteerd naar het strand en op de derde dag uitgespuwd. En toen moest alsnog de missie worden vervuld. Want buiten dienst zijn is er bij God niet bij. Je bent zijn knecht? Maar dan ook altijd en bereid tot elke missie!
Jona verbleef drie dagen en nachten in de buik van de vis. Dat betekent: op de derde dag werd hij weer geloosd op het strand. Nu, dát teken zal Jezus geven. Maar dan anders. En als een teken van bijzondere orde. Jezus zal sterven, in het graf gelegd. En op de ochtend van de derde dag zal het graf zijn prooi moeten prijs geven.
Jezus zal opstaan uit de dood!
Wát een teken!
Hét teken. Het beslissende teken uit de hemel. Méér kan God niet doen toch? Dit is het einde! Dáárheen verwezen al die tekenen van Jezus al. En van daaruit vinden er, voor wie het zien wil, ook vandaag tekenen van God plaats.
-------------------------
Nou ja, dat is wáár. Ieder die in God gelooft, zal dat grif toegeven. Ieder die de bijbel betrouwbaar acht als woord van God kan daar niet omheen. Elk, die een band heeft aan Jezus, verbonden is aan zijn Heiland, ziet dat en lééft uit dat grote gebeuren, de overwinning over dood en graf. Maar…
Maar je zou méér willen.
Je zou wensen, dat er tóch nog wat meer van God te zien zou zijn. Want je ziet veel meer van de boze macht. Satans werk is in deze wereld en in de levens van mensen volop en duidelijk zichtbaar. En waar blijft God dan daarbij vergeleken? Als God nu eens een groot teken zou doen, dan zou je wat zien! En dan zouden heel wat mensen over de streep getrokken worden. En gaan geloven in déze God.
Ja, zou het? Hoeveel tekenen hadden die Joodse leiders niet gezien! En wat de opstanding van Jezus betreft: daar moesten ze zelfs wat leugentjes voor kopen, om dat vlekje weg te werken!
Nee, zo wérkt het niet. Geloof is geen kwestie van overtuigd worden. Geloven is niet zien. Dan zou geloof niet meer nodig zijn.
Nee, geloven is aanvaarden
wat je niet ziet. Waarom bleven die Farizeeën en schriftgeleerden om tekenen vragen? Omdat ze weigerden zich gewonnen te geven. Zich over te geven aan Jezus. Daarom was zelfs de opstanding niet goed genoeg voor hen. Omdat ze Jezus niet wilden. Omdat die generatie Gods bruid niet wilde zijn.
Overgave wordt van u en mij gevraagd. Dat je met héél je boeltje jezelf in handen legt van Jezus. En doet u dat, ook vandaag weer? Ook met die twijfel, die ergernis die soms de kop opsteekt omdat God niets doet? Je overgeven, doe jij dat? Doe je dat uiteindelijk, na veel verzet. Omdat je deze Heiland toch niet kunt missen?

Hartelijk aanbevolen!
Bij Hem heb je ’t goed. Want Hij is de God, die wonderen doet. En die uiteindelijk het wonder tot stand zal brengen van een nieuwe hemel en aarde. En het wonder van de opstanding en het nieuwe leven van al zijn kinderen.
Dan zijn alle twijfels weg. Dan hóef je geen tekenen meer. Want dan zie je dat alles. Dan zie je God. Kijk je Hem recht in de ogen. Halleluja!
Amen.
-----
Mogelijke orde van dienst:
Eventueel vooraf: Psalm 11:1,2
Na wijdingswoord en groet:Psalm 111 : 5,6

(In ochtenddienst: verootmoediging door te zingen: Gez.449:1 en 3
Gods wil: Matth. 5:13-16
Gez, 448:1)

Schriftlezing: Matth. 12:38-44
Zingen:Psalm 78 : 3,6,, 25

Verkondiging
Zingen: Gez. 463:1,3,4
Gebeden
Zingen ( in 2e dienst geloofsbelijdenis):Zingende Gezegend 276 in wisselzang
Zegen
-----
Handreiking voor de dienst der gebeden:Erbarm U over mensen, die bewijs van U willen, en die in wezen niet willen buigen, U in hun straatje willen dwingen,
Ontferm U over mensen, die in problemen zijn gekomen met hun geloof door de vreselijke dingen in deze wereld, erdoor overweldigd worden. Want het lijkt alsof U lijdzaam toekijk. Geef vertrouwen, overgave.
Bewaar ons ervoor,U te verzoeken. Leer ons, meer en meer U te vertrouwen en geloven op Uw woord alleen..
Geef ons oog voor de wonderen, die U ook vandaag nog dagelijks doet. Doe ons die ontdekken in de kleine dingen…
Wees bij mensen, die lijden onder de rampen, die gebeuren en de gevolgen daarvan. Geef dat WIJ tekenen oprichten van Uw heerschappij.
Geef ons uitzicht door Uw woord voor nu. En op het heil, dat U nu geeft. En in de toekomst volmaakt, wanneer Uw heerschappij en wondermacht aan ieder blijkt.

(dec.05/jan.06)